COP31’de Biyoalgılayıcılar: Gıda ve Su Güvenliğinde Yeni Dönem

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğinde kullanılabilecek biyoalgılayıcı teknolojilerini değerlendirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlediği oturumda sunum, iklim değişikliğinin tarım ve su kaynakları üzerindeki baskısına odaklandı.

İklim Değişikliğinin Gıda ve Su Üzerindeki Etkisi

Prof. Dr. Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı tehlikelere maruz kalma riskini artırdığına dikkat çekti. Sunumda, bu riskleri erken aşamada tespit etmenin önemi vurgulandı.

Biyoalgılayıcıların Çalışma Prensibi ve Kullanım Alanları

Aptamer, antikor ve enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştüren sistemlerin; mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının tespitinde kullanılabildiği aktarıldı. Gıda güvenliği kapsamında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlere yönelik çalışmalar ele alındı. Su güvenliği başlığında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik yaklaşımlar değerlendirildi.

Saha Uygulamalarında Güvenilirlik Ölçütleri

Taşınabilir okuyucuların ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin laboratuvar dışında hızlı tarama imkânı sunabileceği belirtildi. Ancak sahada güvenilir sonuç alınabilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da teknolojinin uygulamaya aktarılmasında belirleyici olduğu vurgulandı.

Oturumda ayrıca TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunumlarıyla tarım, sulama, gıda sistemleri ve sağlık konularına katkı sundu.